تبلیغات
کاروان حج20003-اهواز - فضیلت و اعمال ماه رجب (لیله الرغائب، ایام البیض،...)

فضیلت و اعمال ماه رجب (لیله الرغائب، ایام البیض،...)

ماه رجب از ارزش و شرافت بسیار بالایی برخوردار است و این شرافت و ارزش بدان دلیل است كه این ماه یكی از ماههای حرام و یكی از زمانهای ویژه‌ دعا است. بر پایه برخی از روایات این ماه، ماه حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) است. همانگونه كه ماه شعبان ماه حضرت رسول و ماه رمضان ماه خداست در این ماه پر فضیلت روزه و شب زنده‌ داری بسیار مورد تأكید و سفارش قرار گرفته است به خصوص در نخستین شب آن كه یكی از شبهای چهارگانه‌ای است كه درباره احیا وشب زنده‌ داری آن سفارشات فراوانی بیان شده است. از شرافت‌های دیگر این ماه روز بیست و هفتم این ماه است كه روز بعثت رسول اعظم (صلی الله علیه و آله) است، روزی كه رحمت رحیمیه خداوند در آن به طور كامل و تمام تجلی پیدا كرده است. پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله) در مورد شرافت ماه رجب می‌فرمایند: رجب شهر الله الاصم است و بدان سبب آن را اصم نامیدند كه هیچ ماهی به پایه عظمت آن نمی‌رسد. مردم زمان جاهلیت به رجب حرمت می‌نهادند و آنگاه كه اسلام درخشیدن گرفت بر حرمت آن افزود. بدانید كه رجب ماه خدا، شعبان ماه من و رمضان ماه امت من است.

در این زمینه امام كاظم (علیه السلام) نیز می‌فرمایند: رجب نام نهری در بهشت است كه از شیر سفیدتر و از عسل شیرین‌تر است. بنابراین هر كس یك روز از ماه رجب را روزه بدارد خداوند از آن نهر به او خواهد نوشاند.

همچنین در روایت دیگری نیز می‌فرمایند: رجب ماه عظیمی است كه خداوند اعمال نیك را در آن چند برابر می‌فرماید و گناهان را در آن محو می‌كند.

امام صادق (علیه السلام) نیز در مورد كرامت و فضیلت این ماه می‌فرماید: آن گاه كه قیامت بر پا شود منادی الهی فریاد می‌زند أین الرجبیون؟ كجایند آنان كه ماه رجب را گرامی داشتند و از آن بهره‌ها بردند از آن انبوه جمعیت، گروهی برخیزند كه نور جمالشان محشر را روشن كند بر سر آنان تاج‌های شاهی كه مرصع به در و یاقوت است قرار دارد و در طرف راست هر نفر از آنان هزار فرشته و در سمت چپ نیز هزار فرشته به او كرامت و تعظیم الهی را تبریك گویند؛ از جانب الهی ندا آید:

بندگانم و كنیزانم به عزت و جلالم سوگند، شما را جایگاه و مقام گرامی و عطایای فراوان دهم و شما را در جایی جای دهم كه از زیر آن نهرها جاری است و شما در آن جاوید خواهید بود زیرا شما داوطلبانه برای من در ماهی كه من بزرگش داشتم روزه گرفتید پس خطاب به فرشتگان فرماید: فرشتگان من بندگان و كنیزان من را به بهشت داخل كنید در اینجا امام فرمودند این پاداش برای كسانی است كه یك روز از اول یا وسط یا آخر ماه رجب را روزه بدارند.

پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) نیز در بیان عظمت و اهمیت ماه رجب می‌فرمایند: خداوند متعال در آسمان هفتم فرشته‌ای به نام داعی قرار داده است هرگاه ماه رجب فرا رسد آن فرشته دعوت كننده هر شب تا به صبح گوید: خوشا به حال كسانی كه به ذكر الهی مشغولند خوشا به حال كسانی كه با میل و رغبت تمام رو به سوی درگاه خدا آرند و خداوند می‌فرماید: من همنشین كسی هستم كه با من همنشین باشد و مطیع كسی هستم كه فرمان مرا ببرد و آمرزنده‌ام كس را كه از من طلب آمرزش كند این ماه رجب ماه من، بنده هم بنده من و رحمت هم از آن من است. هر كس مرا در این ماه بخواند پاسخ مثبت دهم و هر كس از من چیزی بخواهد به او عطا كنم و هر كس از من هدایت جوید هدایتش كنم و من این ماه را وسیله ارتباط بین خود و بندگانم قرار داده‌ام پس هر كس به آن چنگ زند به من می‌رسد.

گرچه تمام ماه رجب نزد خداوند و اولیاء گرامیش عزیز و ارجمند است لیكن برخی از اوقات آن، فضیلت ویژه‌ای دارد.

اولین شب جمعه ماه رجب از فضیلت بیشتری برخودردار است و لیله الرغائب نام دارد پیامبر اسلام در این باره می‌فرمایند: از اولین شب جمعه ماه رجب غافل نشوید فرشتگان آن را لیله الرغائب می‌نامند. چرا كه وقتی یك سوم از شب گذشت هیچ فرشته‌ای نیست مگر اینكه در كنار كعبه شریف آید آنگاه خداوند نظر مرحمت به آنان كند و فرماید: فرشتگانم هر چه خواهید از من بخواهید فرشتگان گویند: بار الها حاجت و خواسته ما آن است كه روزه داران ماه رجب را بیامرزی خداوند خداوند متعال فرماید: آمرزیدم.

 

فضیت روزه در ماه رجب

در مورد ثواب روزه ماه رجب در كتاب ثواب الاعمال و عقاب الاعمال شیخ صدوق از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) چنین نقل شده است: بدانید كسی كه یك روز از ماه رجب را از روی ایمان و به خاطر پاداش روزه بگیرد مستوجب رضایت خداوند می‌گردد. و اگر كسی به اندازه تمام زمین طلا انفاق كند برتر از روزه یك روز آن نخواهد بود.

همچنین اگر كسی دو روز از ماه رجب را روزه بدارد هیچ كس از اهل زمین و آسمان نمی‌تواند كرامتی را كه نزد خداوند دارد توصیف كند و پاداشی مانند ده تن از راستگویان را دارد كه در طول عمر خود دروغی نگفته باشند. و در روز قیامت همانند كسانی را كه آنان شفاعت نموده‌اند شفاعت می‌كنند و با آنان و در گروهشان محشور می‌شوند و تا وارد بهشت گردد و از دوستان آنان باشد. و پس پیامبر ثواب سه چهار پنج تا سی روز از روزه ماه رجب را تك تك با توضیح كامل بیان فرموده‌اند.

امام موسی كاظم (علیه السلام) نیز در روایتی زیبا در مورد فضیلت روزه ماه رجب می‌فرمایند: رجب ماه عظیمی است كه خداوند اعمال نیك را در آن چند برابر می‌فرماید و گناهان را در آن محو می‌كند پس هر كس یك روز از ماه رجب را روزه بگیرد به اندازه مسیر یكسال از جهنم دور می‌شود و هر كس سه روز از آن ماه را روز بدارد بهشت بر او واجب می‌شود.

امام صادق (علیه السلام) نیز فرموده‌اند:

براستی كه نوح در روز اول رجب سوار كشتی شد و به همراهان خود گفت كه این روز را روزه بگیرند و فرمود كسی كه این روز را روزه بگیرد جهنم به اندازه مسافت یكسال از او دور خواهد شد و كسی كه هفت روز از این ماه را روزه بگیرد درهای هشتگانه بهشت برای او باز می‌شود و كسی كه پانزده روز از این ماه را روزه بگیرد حاجتش داده خواهد شد و كسی كه بیشتر روزه بگیرد خدای عزوجل ثواب بیشتری به او عنایت خواهد كرد.

سیزده رجب:

روز ولادت مولای کونین امیر المومنین علی علیه السلام است در این روز مناسب است مومنین نعمت وجود علی ابن ابی طالب را شکر گذار باشند و نعمت پیروی از آن وجود مقدس را از خدا بخواهند.

نیمه رجب

این روز نیز از روزهای ویژه و ارجمند و گرامی است. در این باره در كتاب شریف اقبال آمده است: حضرت آدم از خداوند پرسید خدایا محبوب‌ترین روزها و گرامی‌ترین زمانها نزد تو كدام است. خداوند وحی فرمود: محبوب‌ترین روزها نزد من نیمه رجب است. ای آدم در این روز بكوش  تا با قربانی كردن، میهمانی دادن، روزه داشتن، نیایش كردن، بخشش خواستن‌، لا اله الا الله گفتن به من تقرب و نزدیكی جویی.

ای آدم من چنین تقدیر كردم كه فرزندی از فرزندان تو را به پیامبری برانگیزم و روز نیمه رجب را به او و به امت ویژه سازم كه در آن روز چیزی از من نخواهند جز اینكه بدانان ببخشم و عفو و گذشت نخواهند جز اینكه از گناهانشان درگذرم ای آدم آنكه نیمه رجب را روزه دارد ذكر گوید، خضوع و خشوع كند و از صدقه دهد، نفس خویش را پاس دارد پاداشی جز بهشت نخواهد داشت ای آدم به فرزندانت گوشزد كن كه در ماه رجب نفس خویش را پاس دارند و از كج راهی بپرهیزند كه گناه در این ماه بس بزرگ است.

اما از اعمال نیمه رجب خواندن دعای استفتاح، زیارت امام حسین (علیه السلام) به جای آوردن چهار ركعت نمازی كه حضرت امیر در این روز به جای می‌آورد و پس از آن خواندن دعای یا مذل كل جبار و سپس خواستن نیازهای خویش از خدا، به جای آوردن نیمه دوم نماز سلمان و روز را با توسل به صاحبان روز به پایان بردن.

 

دیگر اعمال ماه رجب

از دیگر اعمال مهم و ارجمند این ماه خواندن اذكار دعاهایی است كه از سوی معصومین (علیهم السلام) روایت شده است. از جمله آنكه:

1ـ در طول ماه هزار بار خواندن این دعا: استغفرالله ذوالجلال و الاكرام من جمیع الذنوب و الاثام. شیخ صدوق در این باره روایت كرده است كه هر كس این دعا را در رجب هزار بار بخواند خداوند به او می‌گوید: اگر تو را نیامرزم خدای تو نیستم، خدای تو نیستم.

2ـ خواندن سوره توحید ده هزار یا هزار بار كه هر كس در رجب این سوره را هزار بار بخواند در قیامت پاداشی برابر عمل هزار پیامبر و هزار فرشته خواهد داشت و هیچ كس از او به خدا نزدیكتر نخواهد بود جز آنكه پیش از این سوره را خوانده باشد.

3ـ گفتن هزار بار لا اله الا الله و روایت شده هر كس در رجب هزار بار لا اله الا الله بگوید خداوند صد هزار حسنه برای او می‌نویسد و صد كاخ بهشتی به او می‌دهد.

4ـ صدبار خواندن این دعا: استغفرالله الذی لا اله الا هو وحده لا شریك له و اتوب الیه كه روایت شده هر كس این دعا را صد بار بگوید و پس از آن صدقه انفاق نماید خداوند كارش را با بخشش و آمرزش پایان دهد و اگر همان را چهارصد بار بگوید خداوند پاداش صد شهید را به او می‌دهد.

5ـ به پیروی از امام سجاد (علیه السلام) در همه ماه در سجده‌های خود این دعا را بخواند: عظم الذنب من عبدك فلیحسن العفو من عندك.

6ـ از جمله اعمال دیگر ماه رجب كه دارای فضیلت بی شماری است خواندن دعای یا من ارجوه لكل خیر بعد از هر نماز واجب است این دعا در مفاتیح الجنان ذكر شده و برای فرد فضیلت‌های بی شماری را به همراه دارد.

7ـ خواندن دعای اللهم انی اسالك صبر الشاكرین لك در هر روز. در كتاب اقبال در مورد این دعا آمده است كه معلی از حضرت امام صادق (علیه السلام) خواست تا دعایی به او بیاموزد كه تمام معارف شیعه را در برداشته باشد امام خواندن این دعا را به او توصیه كرده است.

8ـ هر روز این دعا را خواندن: یا من یملك حوائج السائلین.

9ـ خواندن دعای اللهم انی اسألك بمعانی جمیع ما یدعوك به ولاة امرك كه از دست خط حضرت ولی عصر نقل شده است و دعایی است با مضامین بسیار بلند و نیكو كه درهایی از علم  و معرفت را به روی آنكه اهل آن باشد می‌گشاید.

10ـ خواندن دعای ارجمند و پر مضمون اللهم یا ذالمنن السابغه...

11ـ زیارت حضرت امام حسین (علیه السلام) در آغاز و در میان ماه.

12ـ به جای آوردن نمازهای ویژه ماه.

13-توجه به اعمال روز 13-14-15 رجب که به ایام البیض مشهور است.

منابع مقاله:

1ـ مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی: فضیلت اعمال ماه رجب.

2ـ المراقبات، شیخ جواد ملكی تبریزی: اعمال ماه رجب.

3ـ ثواب الاعمال، شیخ صدوق.

4ـ اقبال الاعمال، سید بن طاووس: اعمال ماه رجب.

5ـ مصباح المتهجد، شیخ طوسی: فضیلت ماه رجب