تبلیغات
کاروان حج20003-اهواز - اعمال حج عمره
پنجشنبه 5 مرداد 1391

اعمال حج عمره

   نوشته شده توسط: کاروان حج سید علی سیدی    

سیر اعمال عمره تمتع

  1. به میقات (مثلا مسجد شجره یا جحفه ) می روند ، برای احرام سپس به مسجد الحرام ، برای انجام طواف و نماز طواف
  2. بعد از آن به سالن بین صفا و مروه برای انجام سعی
  3. بعد از آن تقصیر می کنند و اعمال همره تمتع تمام می شود.(تقصیر مکان معینی ندارد)

 

 1 ـ کسانی که از بیرون مکّه (فاصله 16 فرسخ) برای انجام حج می روند، باید قبل از اعمال حج «عُمره تَمتُّع» بجا آورند . 2 ـ اعمال عمره تمتع عبارت است از :
* احرام
* طواف
* نماز طواف
* سعی
* تقصیر (2) 3 ـ زمان انجام عمره تمتّع : عمره تمتع باید در فاصله زمانی اوّل شوّال تا ظهر روز نهم ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 1 تمتّع: در لغت به معنای لذت بردن، بهره مند شدن می باشد و در اینجا نام نوعی از عمره و حج است، و بدان جهت این نوع از عمره وحج را « تمتّع» نامیده اند که در مدتی که انسان از احرام عمره خارج می شود تا زمانی که بار دیگر برای حج محرم می شود، لذتهایی که زن از شوهر خود و مرد از همسر خود می برد جایز می باشد .
2 تقصیر: کوتاه کردن و در اصطلاح فقه به معنی کوتاه کردن بخشی از مو یا ناخن است که یکی از اعمال عمره و حج می باشد .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ ذی حجه انجام شود و اگر این زمان بگذرد، وقت عمره تمتع تمام شده و وظیفه حاجی هم عوض می شود . 4 ـ مکان اعمال عمره تمتّع : * احرام : در یکی از میقاتها ;(1) مثلاً جُحفه یا مسجد شجره . * طواف : در مسجد الحرام به دور کعبه ; * نماز طواف : در مسجد الحرام، پشت مقام ابراهیم (2); * سعی : در فاصله بین صفا و مروه، (3) که امروزه به صورت راهروی سرپوشیده ساخته شده است ; * تقصیر : مکان معیّنی ندارد . احکام هر یک از این اعمال به تفصیل خواهد آمد . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 میقات: مکانی است که برای احرام معیّن شده است و عبارت است از: مسجد شجره، جُحفه، وادی عقیق (ذات عرق)، قرن المنازل و یلملم (به تصویر ص17 نگاه کنید ). 2 مقام ابراهیم: سنگی است که حضرت ابراهیم «ع» در هنگام ساختن کعبه زیر پای خود می گذاشته و اثر پای آن حضرت بر سنگ مانده است و اکنون در مسجد الحرام نزدیک کعبه در محفظه ای بلورین نگهداری می?شود . 3 صفا و مروه نام دو کوه کوچک در کنار مسجد الحرام است که امروزه بخش عمده ای از این دو کوه برداشته شده و بین آنها راهرو سرپوشیده ای ساخته اند .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ


 آن دسته از زائرانی که قبل از اعمال حج برای زیارت قبر پیامبر اکرم ( صلی الله علیه وآله ) و ائمه بقیع ( علیهم السلام ) به مدینه میروند، آنگاه که روانه مکه میشوند، باید در«مسجد شجره» که در چند کیلومتری مدینه و بر سر راه مکّه واقع شده است، مُحرم شده و برای انجام بقیّه اعمال بهسوی مکّهحرکت کنند و آنان که از جدّه عازم مکّه میشوند باید به « جُحفه» بروند و در آنجا محرم شوند . کیفیّت احرام (1) * مردان، باید تمام لباسهای دوخته ـ حتی لباسهای زیر و کوچک ـ را از تن درآورند و دو تکّه لباس غیر دوخته بر تن کنند که یکی را مانند لنگ بر کمر میبندند و دیگری را بر شانه میاندازند و با نیّت احرامِ عُمره تَمَتُّع بگویند :

« لَبَّیْکَ اللّهُمَّ لَبَّیْکَ، لَبَّیْکَ لا شَرِیکَ لَکَ لَبَّیْکَ » ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 ـ آیهالله زنجانی : واجبات احرام پنج امر است: الف ـ غسل احرام، بـلباس احرام، جـنماز احرام، دـنیّت، هــتلبیه .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ و احتیاط مستحب است (1) پس از آن بگویند : « اِنَّ الْحَمدَ وَالنِّعْمَهَ لَکَ وَالْمُلکَ لاشریکَ لَکَ لَبَّیْکَ ». * بانوان، میتوانند لباس دوخته بپوشند و بیرون آوردن آنها و پوشیدن دو تکه پارچه غیر دوخته بر آنان واجب نیست . پس، بانوان هم نیّت کرده و لبیکها را میگویند . نیّت احرام، آن است که هنگام پوشیدن لباس و گفتن لبیک بنا داشته باشد که برای « عمره تمتّع » محرم شود، و این عمل و اعمال بعدی را برای اطاعت دستور خداوند انجام دهد (2) ، و لازم نیست به زبان بگوید، گرچه گفتن آن هم، مانع ندارد . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 1 ـ آیهالله بهجت : بنابر احتیاط واجب جمله دوم را نیز بگویند . آیهالله مکارم : احتیاط واجب آن است که جمله دوّم را نیز بگویند امّا لبیک پنجم را نگویند. البته گفتن آن به قصد احتیاط مانعی ندارد و در هر حال ضرری به صحّت لبّیک وارد نمیکند . آیهالله زنجانی : صورت تلبیه واجب چنین است : « لبیک، اللّهُمَّ لبّیکَ، لبّیک لا شریک لکَ لبّیک، إنَّ الحَمدَ والنِعمهَ لک والمُلک، لا شریکَ لک .» 2 ـ آیهالله صافی، آیهالله بهجت : و لازم است قصد کند ترک محرماتی را که بر مُحرم حرام است . آیهالله خامنهای : لکن باید قصد انجام چیزی که احرام را باطل میکند نداشته باشد .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چند مساله : 1 ـ لباس احرام باید پاک و مباح باشد 2 ـ بانوان در حال احرام، بنابر احتیاط نباید لباس حریر بپوشند . 3 ـ اگر بدن یا لباس مُحرم نجس شود، بنابر احتیاط واجب (1) باید بدن را تطهیر و لباس را تعویض یا تطهیر کند . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 ـ آیهالله مکارم : واجب است . آیهالله صافی : بنابر احتیاط مستحب . آیهالله بهجت : اگر بدن محرم نجس شود، به جهت احرام تطهیر آن واجب نیست .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ


 کسی که برای انجام عمره تمتّع محرم شده و وارد مکّه می شود ، باید به نیّت طواف، هفت مرتبه به دور خانه کعبه که در مسجدالحرام است بگردد . احکام طواف 1 ـ طواف را باید از مقابل گوشهای از کعبه که حَجرُالاَْسْوَد (1) در آن است آغاز کند و در همان جا به پایان ببرد .(2) 2 ـ خانه کعبه، در حال طواف باید در طرف چپ طواف کننده باشد، بنابراین اگر در حال حرکت رو به کعبه باشد، یا عقب عقب برود صحیح نیست . 3 ـ انسان باید همانطوری که همه مسلمانان طواف می کنند - بدون دقّتهای اهل وسوسه ـ طواف را از مقابل حجرالاسود شروع کند و ادامه دهد و ایستادن مقابل حجرالاسود در هر دور لازم نیست . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 ـ سنگی است بیضی شکل و سیاه رنگ، که در گوشه شرقی دیوار کعبه، با ارتفاع 5/1 متر از سطح مسجد نصب شده است . 2 ـ هم اکنون از مقابل حجرالاسود تا آخر صحن مسجدالحرام خط سیاهی کشیده شده است که افراد میتوانند هنگام رسیدن به همان خط، طواف را آغاز و به همانجا ختم کنند .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 3 ـ طواف کننده باید به دور « حِجْرِ اسماعیل » (1) هم بگردد، یعنی در هنگام طواف، داخل «حِجر» نرود .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 1 ـ حجر اسماعیل: فضایی است بین کعبه و دیواری نیم دایره به عرض حدود 10 متر که از زاویه شمالی تا زاویه غربی کعبه امتداد دارد. هرگاه باران بر بام کعبه ببارد، از ناودان رحمت در این فضا میریزد، اینجا مدفن حضرت اسماعیل ( علیه السلام ) و مادرش هاجر و پیامبران بسیاری می باشد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 4 ـ محدوده طواف در تمام اطراف کعبه، حدِّ فاصل بین « کعبه » و « مقام ابراهیم » است که 5/26 ذراع میباشد (حدود 13 متر). بنابراین از طرف حجر اسماعیل این فاصله کم میشود و 5/6 ذراع باقی می ماند.(1) 5 ـ اگر انسان بر اثر بیماری یا پیری یا زیادی جمعیّت نتواند در این محدوده طواف کند، طواف در خارج این حدّ اشکال ندارد . 6 ـ طواف کننده باید با طهارت طواف کند یعنی با وضو باشد و غسلی برعهده او نباشد و نیز بدن و لباس وی پاک باشد، همانگونه که نماز میخواند . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 . آیهالله خامنهای : طواف حدّ معین ندارد . آیهالله فاضل : ظاهر آن است که محدوده طواف در طرف حجر اسماعیل نیز به مقدار 5/26 ذراع میباشد ولی احتیاط مستحب است که در محدوده 5/6 ذراع طواف کند . آیهالله مکارم : بهتر است طواف در این محدوده باشد ولی لازم نیست . آیهالله زنجانی : طواف باید در فاصلهای به مقدار بین کعبه و مقام حضرت ابراهیم ( علیه السلام ) که حدود 12 متر است انجام میشود و در طرف حجراسماعیل نیز محدوده طواف از بیرون حجر محاسبه می شود نه از خانه کعبه .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ


 پس از انجام طواف، باید دو رکعت نماز، به نیّت نماز طواف بخواند . * کیفیت نماز طواف : مانند نماز صبح است، ولی حمد و سوره را میتواند بلند یا آهسته بخواند . * وقت نماز طواف : بعد از طواف و قبل از سعی است . * مکان نماز طواف : در مسجدالحرام، نزد مقام ابراهیم است و بنابر احتیاط واجب (1) باید پشت مقام بجا آورد به طوری که سنگی که مقام است بین او و خانه کعبه واقع شود. و بهتر است هر چه میتواند نزدیکتر بایستد (نه بهطوری که مزاحم دیگران باشد) و اگر به واسطه زیادی جمعیت نتواند پشت مقام بخواند، در یکی از دو طرف آن، نزدیک مقام بجا آورد .(2) ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 ـ آیات عظام تبریزی، سیستانی، فاضل، زنجانی : واجب است پشت مقام خوانده شود . آیهالله خامنه ای، آیهالله مکارم : واجب است نماز طواف را در صورت امکان پشت مقام بخواند . 2 ـ آیهالله خامنهای : کافی است در هر نقطهای که عرفاً بگویند پشت مقام است، گر چه از مقام دور باشد نماز را بخواند بلکه در این صورت بعید نیست که نماز در هر جای مسجدالحرام صحیح باشد . آیهالله تبریزی : در صورتی که نتواند نزدیک مقام بخواند، بنابر احتیاط در دورتر با مراعات نزدیکترین مکان پشت مقام بخواند . آیهالله سیستانی : اگر نتواند پشت مقام و نزدیک آن بجا آورد، احتیاط واجب آن است که در سمت چپ یا راست مقام نزدیک آن، و هم در دروتر ولی پشت مقام به جا آورد .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 1 ـ بر تمام افراد بالغ و عاقل واجب است که نمازها را به طور صحیح یاد بگیرند تا تکلیف الهی را درست انجام دهند; بخصوص کسی که قصد عمره یا حج دارد باید نماز خود را تصحیح کند، تا تمامی نمازها که از جمله آنها نماز طواف است، به طور صحیح انجام شود . 2 ـ بنابراحتیاط واجب باید پسازطواف،نماز طواف را زود بجا آورد به طوری که مردم نگویند بین آنها فاصله شده است . 3 ـ جایز است نماز طواف مستحب را هر جای مسجدالحرام که بخواهد بجا آورد .

مقام ابراهیم ( علیه السلام ) و جایگاه نماز طواف
برای نماز طواف واجب باید جایی بایستد که عرفاً بگویند پشت مقام ایستاده است .


 پس از انجام نماز طواف، باید هفت مرتبه فاصله بین «صفا» و «مَروه» را که امروزه به صورت سالنی ساخته شده و کنار مسجدالحرام قرار دارد بپیماید . 1 ـ سعی، باید از «صفا» آغاز و به «مروه» ختم شود . 2 ـ پیمودن فاصله «صفا» تا «مروه» یک مرتبه و برگشتن از «مروه» به «صفا» مرتبه دوّم به حساب میآید; بنابراین هفت شَوْطِ (1) سعی بر « مروه» ختم میشود . 3 ـ نشستن و استراحت کردن و رفع خستگی بر صفا و مروه و در بین آنها جایز است و اگر در بین سعی باشد، باید از همانجا که سعی را قطع کرده است، ادامه دهد . 4 ـ سعی بین صفا و مروه لازم نیست با وضو و طهارت انجام شود، گرچه احتیاط مستحب است . 5 ـ سعی در طبقه دوّم، چون بالاتر از دو کوه میباشد اشکال دارد . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 ـ شوط: درلغت به معنای نهایت دویدن تاهدف و در اینجا به معنی یک بار دور زدن اطراف کعبه و یک بار پیمودن فاصله صفا تا مروه، یا مروه تا صفا می باشد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

   
سعی بین صفا و مروه

 پس از سعی باید «تقصیر» کند یعنی، قدری از ناخن و موی سر یا صورت خود را بچیند، که با این عمل، اعمال عمره تمتّع به پایان میرسد . بعد از آنکه شخص محرم تقصیر کرد، هر چه به واسطه احرام بر او حرام شده بود حلال میشود و میتواند لباس احرام را از تن بیرون آورد . زمان تقصیر : بعد از سعی میباشد، گرچه لازم نیست فوراً تقصیر کند، ولی تا وقتی که تقصیر نکرده است، هیچیک از محرّمات احرام بر او حلال نمیشود . مکان تقصیر : تقصیر مکان معینی ندارد، گرچه اکنون متعارف است که بعد از سعی در مکان «مَروَه» تقصیر میکنند . کسی که خودش تقصیر نکرده، نمی تواند موی شخص دیگری را بچیند .  

  1. به میقات (مثلا مسجد شجره یا جحفه ) می روند ، برای احرام سپس به مسجد الحرام ، برای انجام طواف و نماز طواف
  2. بعد از آن به سالن بین صفا و مروه برای انجام سعی
  3. بعد از آن تقصیر می کنند و اعمال همره تمتع تمام می شود.(تقصیر مکان معینی ندارد)

 

 1 ـ کسانی که از بیرون مکّه (فاصله 16 فرسخ) برای انجام حج می روند، باید قبل از اعمال حج «عُمره تَمتُّع» بجا آورند . 2 ـ اعمال عمره تمتع عبارت است از :
* احرام
* طواف
* نماز طواف
* سعی
* تقصیر (2) 3 ـ زمان انجام عمره تمتّع : عمره تمتع باید در فاصله زمانی اوّل شوّال تا ظهر روز نهم ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 1 تمتّع: در لغت به معنای لذت بردن، بهره مند شدن می باشد و در اینجا نام نوعی از عمره و حج است، و بدان جهت این نوع از عمره وحج را « تمتّع» نامیده اند که در مدتی که انسان از احرام عمره خارج می شود تا زمانی که بار دیگر برای حج محرم می شود، لذتهایی که زن از شوهر خود و مرد از همسر خود می برد جایز می باشد .
2 تقصیر: کوتاه کردن و در اصطلاح فقه به معنی کوتاه کردن بخشی از مو یا ناخن است که یکی از اعمال عمره و حج می باشد .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ ذی حجه انجام شود و اگر این زمان بگذرد، وقت عمره تمتع تمام شده و وظیفه حاجی هم عوض می شود . 4 ـ مکان اعمال عمره تمتّع : * احرام : در یکی از میقاتها ;(1) مثلاً جُحفه یا مسجد شجره . * طواف : در مسجد الحرام به دور کعبه ; * نماز طواف : در مسجد الحرام، پشت مقام ابراهیم (2); * سعی : در فاصله بین صفا و مروه، (3) که امروزه به صورت راهروی سرپوشیده ساخته شده است ; * تقصیر : مکان معیّنی ندارد . احکام هر یک از این اعمال به تفصیل خواهد آمد . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 میقات: مکانی است که برای احرام معیّن شده است و عبارت است از: مسجد شجره، جُحفه، وادی عقیق (ذات عرق)، قرن المنازل و یلملم (به تصویر ص17 نگاه کنید ). 2 مقام ابراهیم: سنگی است که حضرت ابراهیم «ع» در هنگام ساختن کعبه زیر پای خود می گذاشته و اثر پای آن حضرت بر سنگ مانده است و اکنون در مسجد الحرام نزدیک کعبه در محفظه ای بلورین نگهداری می?شود . 3 صفا و مروه نام دو کوه کوچک در کنار مسجد الحرام است که امروزه بخش عمده ای از این دو کوه برداشته شده و بین آنها راهرو سرپوشیده ای ساخته اند .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ


 آن دسته از زائرانی که قبل از اعمال حج برای زیارت قبر پیامبر اکرم ( صلی الله علیه وآله ) و ائمه بقیع ( علیهم السلام ) به مدینه میروند، آنگاه که روانه مکه میشوند، باید در«مسجد شجره» که در چند کیلومتری مدینه و بر سر راه مکّه واقع شده است، مُحرم شده و برای انجام بقیّه اعمال بهسوی مکّهحرکت کنند و آنان که از جدّه عازم مکّه میشوند باید به « جُحفه» بروند و در آنجا محرم شوند . کیفیّت احرام (1) * مردان، باید تمام لباسهای دوخته ـ حتی لباسهای زیر و کوچک ـ را از تن درآورند و دو تکّه لباس غیر دوخته بر تن کنند که یکی را مانند لنگ بر کمر میبندند و دیگری را بر شانه میاندازند و با نیّت احرامِ عُمره تَمَتُّع بگویند :

« لَبَّیْکَ اللّهُمَّ لَبَّیْکَ، لَبَّیْکَ لا شَرِیکَ لَکَ لَبَّیْکَ » ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 ـ آیهالله زنجانی : واجبات احرام پنج امر است: الف ـ غسل احرام، بـلباس احرام، جـنماز احرام، دـنیّت، هــتلبیه .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ و احتیاط مستحب است (1) پس از آن بگویند : « اِنَّ الْحَمدَ وَالنِّعْمَهَ لَکَ وَالْمُلکَ لاشریکَ لَکَ لَبَّیْکَ ». * بانوان، میتوانند لباس دوخته بپوشند و بیرون آوردن آنها و پوشیدن دو تکه پارچه غیر دوخته بر آنان واجب نیست . پس، بانوان هم نیّت کرده و لبیکها را میگویند . نیّت احرام، آن است که هنگام پوشیدن لباس و گفتن لبیک بنا داشته باشد که برای « عمره تمتّع » محرم شود، و این عمل و اعمال بعدی را برای اطاعت دستور خداوند انجام دهد (2) ، و لازم نیست به زبان بگوید، گرچه گفتن آن هم، مانع ندارد . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 1 ـ آیهالله بهجت : بنابر احتیاط واجب جمله دوم را نیز بگویند . آیهالله مکارم : احتیاط واجب آن است که جمله دوّم را نیز بگویند امّا لبیک پنجم را نگویند. البته گفتن آن به قصد احتیاط مانعی ندارد و در هر حال ضرری به صحّت لبّیک وارد نمیکند . آیهالله زنجانی : صورت تلبیه واجب چنین است : « لبیک، اللّهُمَّ لبّیکَ، لبّیک لا شریک لکَ لبّیک، إنَّ الحَمدَ والنِعمهَ لک والمُلک، لا شریکَ لک .» 2 ـ آیهالله صافی، آیهالله بهجت : و لازم است قصد کند ترک محرماتی را که بر مُحرم حرام است . آیهالله خامنهای : لکن باید قصد انجام چیزی که احرام را باطل میکند نداشته باشد .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چند مساله : 1 ـ لباس احرام باید پاک و مباح باشد 2 ـ بانوان در حال احرام، بنابر احتیاط نباید لباس حریر بپوشند . 3 ـ اگر بدن یا لباس مُحرم نجس شود، بنابر احتیاط واجب (1) باید بدن را تطهیر و لباس را تعویض یا تطهیر کند . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 ـ آیهالله مکارم : واجب است . آیهالله صافی : بنابر احتیاط مستحب . آیهالله بهجت : اگر بدن محرم نجس شود، به جهت احرام تطهیر آن واجب نیست .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ


 کسی که برای انجام عمره تمتّع محرم شده و وارد مکّه می شود ، باید به نیّت طواف، هفت مرتبه به دور خانه کعبه که در مسجدالحرام است بگردد . احکام طواف 1 ـ طواف را باید از مقابل گوشهای از کعبه که حَجرُالاَْسْوَد (1) در آن است آغاز کند و در همان جا به پایان ببرد .(2) 2 ـ خانه کعبه، در حال طواف باید در طرف چپ طواف کننده باشد، بنابراین اگر در حال حرکت رو به کعبه باشد، یا عقب عقب برود صحیح نیست . 3 ـ انسان باید همانطوری که همه مسلمانان طواف می کنند - بدون دقّتهای اهل وسوسه ـ طواف را از مقابل حجرالاسود شروع کند و ادامه دهد و ایستادن مقابل حجرالاسود در هر دور لازم نیست . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 ـ سنگی است بیضی شکل و سیاه رنگ، که در گوشه شرقی دیوار کعبه، با ارتفاع 5/1 متر از سطح مسجد نصب شده است . 2 ـ هم اکنون از مقابل حجرالاسود تا آخر صحن مسجدالحرام خط سیاهی کشیده شده است که افراد میتوانند هنگام رسیدن به همان خط، طواف را آغاز و به همانجا ختم کنند .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 3 ـ طواف کننده باید به دور « حِجْرِ اسماعیل » (1) هم بگردد، یعنی در هنگام طواف، داخل «حِجر» نرود .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 1 ـ حجر اسماعیل: فضایی است بین کعبه و دیواری نیم دایره به عرض حدود 10 متر که از زاویه شمالی تا زاویه غربی کعبه امتداد دارد. هرگاه باران بر بام کعبه ببارد، از ناودان رحمت در این فضا میریزد، اینجا مدفن حضرت اسماعیل ( علیه السلام ) و مادرش هاجر و پیامبران بسیاری می باشد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 4 ـ محدوده طواف در تمام اطراف کعبه، حدِّ فاصل بین « کعبه » و « مقام ابراهیم » است که 5/26 ذراع میباشد (حدود 13 متر). بنابراین از طرف حجر اسماعیل این فاصله کم میشود و 5/6 ذراع باقی می ماند.(1) 5 ـ اگر انسان بر اثر بیماری یا پیری یا زیادی جمعیّت نتواند در این محدوده طواف کند، طواف در خارج این حدّ اشکال ندارد . 6 ـ طواف کننده باید با طهارت طواف کند یعنی با وضو باشد و غسلی برعهده او نباشد و نیز بدن و لباس وی پاک باشد، همانگونه که نماز میخواند . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 . آیهالله خامنهای : طواف حدّ معین ندارد . آیهالله فاضل : ظاهر آن است که محدوده طواف در طرف حجر اسماعیل نیز به مقدار 5/26 ذراع میباشد ولی احتیاط مستحب است که در محدوده 5/6 ذراع طواف کند . آیهالله مکارم : بهتر است طواف در این محدوده باشد ولی لازم نیست . آیهالله زنجانی : طواف باید در فاصلهای به مقدار بین کعبه و مقام حضرت ابراهیم ( علیه السلام ) که حدود 12 متر است انجام میشود و در طرف حجراسماعیل نیز محدوده طواف از بیرون حجر محاسبه می شود نه از خانه کعبه .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ


 پس از انجام طواف، باید دو رکعت نماز، به نیّت نماز طواف بخواند . * کیفیت نماز طواف : مانند نماز صبح است، ولی حمد و سوره را میتواند بلند یا آهسته بخواند . * وقت نماز طواف : بعد از طواف و قبل از سعی است . * مکان نماز طواف : در مسجدالحرام، نزد مقام ابراهیم است و بنابر احتیاط واجب (1) باید پشت مقام بجا آورد به طوری که سنگی که مقام است بین او و خانه کعبه واقع شود. و بهتر است هر چه میتواند نزدیکتر بایستد (نه بهطوری که مزاحم دیگران باشد) و اگر به واسطه زیادی جمعیت نتواند پشت مقام بخواند، در یکی از دو طرف آن، نزدیک مقام بجا آورد .(2) ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 ـ آیات عظام تبریزی، سیستانی، فاضل، زنجانی : واجب است پشت مقام خوانده شود . آیهالله خامنه ای، آیهالله مکارم : واجب است نماز طواف را در صورت امکان پشت مقام بخواند . 2 ـ آیهالله خامنهای : کافی است در هر نقطهای که عرفاً بگویند پشت مقام است، گر چه از مقام دور باشد نماز را بخواند بلکه در این صورت بعید نیست که نماز در هر جای مسجدالحرام صحیح باشد . آیهالله تبریزی : در صورتی که نتواند نزدیک مقام بخواند، بنابر احتیاط در دورتر با مراعات نزدیکترین مکان پشت مقام بخواند . آیهالله سیستانی : اگر نتواند پشت مقام و نزدیک آن بجا آورد، احتیاط واجب آن است که در سمت چپ یا راست مقام نزدیک آن، و هم در دروتر ولی پشت مقام به جا آورد .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ 1 ـ بر تمام افراد بالغ و عاقل واجب است که نمازها را به طور صحیح یاد بگیرند تا تکلیف الهی را درست انجام دهند; بخصوص کسی که قصد عمره یا حج دارد باید نماز خود را تصحیح کند، تا تمامی نمازها که از جمله آنها نماز طواف است، به طور صحیح انجام شود . 2 ـ بنابراحتیاط واجب باید پسازطواف،نماز طواف را زود بجا آورد به طوری که مردم نگویند بین آنها فاصله شده است . 3 ـ جایز است نماز طواف مستحب را هر جای مسجدالحرام که بخواهد بجا آورد .

مقام ابراهیم ( علیه السلام ) و جایگاه نماز طواف
برای نماز طواف واجب باید جایی بایستد که عرفاً بگویند پشت مقام ایستاده است .


 پس از انجام نماز طواف، باید هفت مرتبه فاصله بین «صفا» و «مَروه» را که امروزه به صورت سالنی ساخته شده و کنار مسجدالحرام قرار دارد بپیماید . 1 ـ سعی، باید از «صفا» آغاز و به «مروه» ختم شود . 2 ـ پیمودن فاصله «صفا» تا «مروه» یک مرتبه و برگشتن از «مروه» به «صفا» مرتبه دوّم به حساب میآید; بنابراین هفت شَوْطِ (1) سعی بر « مروه» ختم میشود . 3 ـ نشستن و استراحت کردن و رفع خستگی بر صفا و مروه و در بین آنها جایز است و اگر در بین سعی باشد، باید از همانجا که سعی را قطع کرده است، ادامه دهد . 4 ـ سعی بین صفا و مروه لازم نیست با وضو و طهارت انجام شود، گرچه احتیاط مستحب است . 5 ـ سعی در طبقه دوّم، چون بالاتر از دو کوه میباشد اشکال دارد . ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 ـ شوط: درلغت به معنای نهایت دویدن تاهدف و در اینجا به معنی یک بار دور زدن اطراف کعبه و یک بار پیمودن فاصله صفا تا مروه، یا مروه تا صفا می باشد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

   
سعی بین صفا و مروه

 پس از سعی باید «تقصیر» کند یعنی، قدری از ناخن و موی سر یا صورت خود را بچیند، که با این عمل، اعمال عمره تمتّع به پایان میرسد . بعد از آنکه شخص محرم تقصیر کرد، هر چه به واسطه احرام بر او حرام شده بود حلال میشود و میتواند لباس احرام را از تن بیرون آورد . زمان تقصیر : بعد از سعی میباشد، گرچه لازم نیست فوراً تقصیر کند، ولی تا وقتی که تقصیر نکرده است، هیچیک از محرّمات احرام بر او حلال نمیشود . مکان تقصیر : تقصیر مکان معینی ندارد، گرچه اکنون متعارف است که بعد از سعی در مکان «مَروَه» تقصیر میکنند . کسی که خودش تقصیر نکرده، نمی تواند موی شخص دیگری را بچیند .